Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

Lahana

Kelem / Brassica oleracea / Kopfkohl / Chou / Cabbage / Chou commun

Kış soğuklarına oldukça iyi dayanabilen lahana, sarı veya beyaz çiçekli, yıllık, iki yıllık ve çok yıllık, çoğu Akdeniz çevresi memleketlerinde yetişen ve yetiştirilen bir sebzedir. Mutedil-serin, sisli, yağışlı ve  rutubetli iklimleri sever. Fazla sıcak ve kuraklık, lahananın göbek bağlamasını güçleştirir, yaprakları sertleştirir. Killi, derin, serin ve kuvvetli toprak ister. Azotlu gübrelere ihtiyacı fazladır. Kolay göbek bağlaması kışa daha iyi dayanabilmesi, kendine has tadı olması için, fazla miktarda potasa ihtiyaç duyar. Lahana, çoğu Avrupa ülkelerinde yaygın olarak yetiştirilir. Eskiden beri, kışın sebze olarak yenir.

Lahana türleri:

1. Kelle (baş) lahana: 2-6 kg ağırlığı olan, en çok yetiştirilen çeşittir.

2. Kantar lahana: Orta, Güney ve Güneydoğu Anadolu’nun bazı yerlerinde ekilir. Tânesi 15-30 kg gelebilir.

3. Brüksel lahanası: Uzun gövdesine sıralanmış olan yapraklarının diplerinde bir fındık veya ceviz büyüklüğünde göbek bağlamış yumrulardan istifade edilir.

4. Kara lahana: Karadeniz sahilinde çokça yetiştirilir. Göbek bağlamaz, körpe yaprakları çok lezzetli, baharlı, iştah açıcı, şifâlıdır.

5. Kırmızı lahana: Yaprakları kırmızı renktedir. Fazla iri olmaz. Sıkı göbek bağlar.

6. Karnabahar: Lahananın bir çeşidi sayılabilir. Lahananın yapraklarından, karnabaharların çiçeklerinden faydalanılır. Karnabahar daha lezzetli, besince daha kuvvetlidir.

kara lahana

kara lahana

 Ülkemizin her yerinde yetiştirilen lahanaya yabani olarak  da Akdeniz bölgesinde rastlanır.

Kalorisi düşük, vitamin bakımındansa zengindir. İçinde A,B,C vitaminleri bol bulunur. Çeşitli tipleri pişirilerek yenebildiği gibi pişirilmeden salatası yada turşusu yapılarak  da yenir. Lahana tohumları kurt düşürücü ve idrar söktürücü olarak kullanılır. Tohumlarından kolza yağı elde edilir. Ayrıca, haşlanarak yenilirse mide ve barsak yaralarını yumuşatır. Vücudu hastalıklara ve özellikle kansere karşı korur. Ancak Guatr olanlar yememelidir.

Emsalsiz bir dost

Neden mi emsalsiz? Sadece lahana çeşitlerinde bulunan U vitamininin mide, bağırsak iç yüzeylerini koruyup o bölgelerdeki yaraları hemen iyileştirmesinden tabiki.

Eczanelerde satılmaya layık bu bitkiyi bütün manavlarda ve pazarlarda bulabilmemiz hepimiz için çok büyük nimet aslında. Lahana, havuç, maydanoz ve kemik suyuyla yapılan bir çorbaya kim hayır diyebilir ki!

Ülsere Lahana

Amerika’da yıllarca süren bir aştırmada lahananın ülsere iyi geldiği sonucunu elde ettiklerini okuyunca gülümsedim.

Çünkü babaannem bunu yıllar öncesinden gelen bir kültürle bize zaten aktarmıştı.

Ülseri olanlar sabah aç karnına ve akşam uyumadan bir bardak çiğ lahana suyu içerlerse ve bu küre bir kaç ay devam ederlerse büyük faydalar görüp şaşıracaklardır.

İdrar Söktürücü

Lahanayı kaynatıp suyunu için, hem idrar söktürür hem sesiniz kısıldığında faydalı olur.

Çiğ de Yiyebilirsiniz

Fazla vitamin kaybına uğramasını istemiyorsanız sofranızda yer verdiğiniz lahanayı bıçakla kesmeyip ellerinizle küçük parçalara bölünüz. Lahanaların içine biraz maydanoz, karabiber, tuz ve çok az hakiki zeytinyağı ve limon ekleyip salata olarak ta yiyebilirsiniz. Çiğ lahana göze de kuvvet verir. Kansızlığa bire birdir. Ayrıca suyunu sıkmak için  şimdi neredeyse her evde bulunan mutfak robotlarından yoksa, ülser için bu şekilde çiğ tüketmeniz tavsiye edilir.

İnsülin

Lahanada insülin görevi yapan madde olduğunu biliyor muydunuz? Yemekten önce bir miktar çiğ lahana yerseniz kandaki şeker seviyeniz düşer.

Romatizma İlacı

Kaynar suya sokup hemen çıkardığınız lahana yapraklarını ağrıyan bölgelerinize lapa yapıp koyabilirsiniz. Varis, siyatik, adale ağrıları, romatizma için birbirini takip eden günlerde ve aynı zamanlarda uygulayacağınız lahana lapası kürü sizi rahatlatır.

Sesinize İyi Bakın

Lahananın suyunu (taze sıkılmış ) bal ile karıştırıp içerseniz ses kısıklığına tıpkı adaçayında olduğu gibi iyi gelir, içine balla beraber karanfil veya tarçın da ekleyebilirsiniz. Yalnızca lahanada bulunan 'U' vitamininin yanı sıra B1, B2, A ve C vitaminleri, ayrıca kalsiyum,sodyum fosfor, kireç potasyum ve magnezyum yönünden de lahananın nadirattan bir nimet olduğunu unutmayın.

 

Lavanta

Lavanta çiçeği / Lavandula / Lavendel / Lavande / Lavender

Çok yönlü kullanılabilen dostumuz lavanta, haziran-ağustos ayları arasında mâvi veya mor renkli çiçekler açan, 20-60 cm boylarında, aromatik kokulu, çok yıllık, kendiliğinden yetişen otsu veya çalımsı bir bitkidir. Kuzeybatı-bati ve güneybatı Anadolu’da yetişir.

Bilmem şimdilerde hala yapan var mıdır, ama eskiler elbise dolaplarını, çamaşırlarını hep onunla kokulandırırlardı. Çiçeklerinden ve yapraklarından elde edilen uçucu yağlarından faydalanılan lavantanın adını telaffuz etmek bile içimizi ferahlatır.

lavanta

Çamaşırlarınıza Ferahlık Gelsin

Evde kullanılmayan kumaş veya her hangi bir bez parçasından küçücük keseler yapın. Bu keselerin içine lavanta koyun ve ağzını bağlayın. Sonra elbise ve çamaşır dolaplarınızın içine bu küçücük lavanta keselerini muhtelif şekilde yerleştirin. Hem çamaşır  ve giysileriniz güvelerden korunacak hem de siz enfes kokan çamaşırlara sahip olacaksınız.

Ayrıca haşarattan bazı böceklerle bit ve pire lavanta kokusundan hoşlanmadıkları için lavanta olan yerlerde yaşamaktan hiç hoşlanmazlar ve oralara asla uğramazlar.

Müsekkin

Lavanta iyi bir müsekkindir. Kendinizi yorgun hissettiğinizde ve eğer banyoda küvetiniz varsa onu doldurun ve içine biraz lavanta atın. Bu suyun içine uzanıp banyo yapmak sizi teskin edecektir. Eğer böyle bir imkanınız yoksa siz de hiç şampuan kullanmadan lavantalı bir sabunla banyo yapın. Kendinizi rahatlamış hissedeceksiniz.

Günlük hayatınızda da yanınızda küçük bir şişe lavanta kolonyası mutlaka bulundurun. Yoğun koşuşturmaların ve stresli çalışma saatlerinin içinde  lavanta kolonyası sizin için ihtiyacınızı karşılayacak gerçek bir yatıştırıcı ve ferahlatıcı olacaktır unutmayın. Yaralarda Dıştan Kullanabilirsiniz

Bir avuç lavantayı beş bardak suda on dakika kadar kaynatın; bu sıvıyı yara ve yanıklarda haricen kompres yaparak kullanın.

Gribal Hastalıklar;  Nezle ve Bronşit

Beş bardak suya bir avuç lavanta çiçeği ve üç dört damla lavanta çiçeği esansı katın. Kaynattıktan sonra oluşan buharı başınıza bir havlu sararak içinize çekin yararını göreceksiniz.

Ancak bir çok kişi allerjik astmayı bronşitle karıştırmaktadır ve astma tedavisinde bronşite iyi gelecek malzemeler kullanmaktadır. Bu tür kokulu bitkiler ve her türlü buhar uygulamaları allerjik astma hastalarına yarar sağlamadığı gibi belki de hastayı koma durumuna sokabilir . Buna dikkat edin.

Kolit İçin

İki tutam lavanta çiçeği, iki tutam ıhlamur, iki tutam mercanköşk, iki tutam da ebegümecini bir litre suyla demleyin. Sıcak olarak günde iki küçük fincan için.

Bağırsak Sancılarında

İki tutam lavanta çiçeğini , iki tutam mercanköşkle birlikte bir litre suda demleyin. Sıcak, sıcak sabah ve akşam olmak üzere günde iki fincan için. Bu lavanta çayı aynı zamanda bağırsak gazlarını giderir ve böbreklerin temizlenmesinde de yardımcı olur.

Asabiyetten kaynaklanan mide bulantıları ve mide kramplarını, başlangıç aşamasındaki gastirit   ve sindirim zorluklarını iyileştirmede de bu çayın çok faydalı olduğu bizzat tecrübelerimizle sabittir.

Diğer Özellikleri

Lavanta iyi bir antiseptik, yara iyileştirici, balgam söktürücü, kalp kuvvetlendirici , sinir teskin edici ve görme bozukluklarında kullanılabilen şifalı bir bitkidir.

Lavanta Ekin

Aktarlardan alacağınız lavanta tohumlarını kalkerli bir toprağa hiç zahmet çekmeden dikebilirsiniz. Lavantanın çiçeklerini de tamamen açılmadan toplayıp gölgede kurutmalısınız.

Yanından her gelip geçtiğinizde ellerinizi lavantanın üzerinde gezdirin. Enfes bir koku bir müddet ellerinizde kalacak ve etrafa lavanta kokuları saçacaksınız.

 

Limon

Citruslimonum / Zitronenbaum / Limonier citronnier / Lemon tree / Lemon / Citron

Salatalarımızın ve Çorbalarımızın sevimli dostu limon turunçgillerden kışın bile yaprakları dökülmeyen sevimli bir besindir.

Mart-ekim ayları arasında beyazımsı-pembe renkli, güzel kokulu çiçekler açan, 3-5 m boylarında ağaçlardır. Onuncu asırda Araplar tarafından Avrupa’ya götürülmüştür. Yaprakları oval, tüysüz, parlak yeşil renklidir. Çiçeklerin taç ve çanak yaprakları beşer parçalıdır. Meyveleri oval, açık sarı renkli, üzeri parlak ve kabarcıklıdır(özel salgı cepleri olup, asitli bir özsuyu vardır). Tohumları oval, sarımsı ve acıdır.

Anayurdu Çin olan limon Ülkemizde Akdeniz ve Doğu Karadeniz bölgelerinde yetiştirilir.

limon

Hem Kabuğu Hem Meyvesi

Evet limonun hem kabuğu hem meyvesi bize çok çeşitli kullanım alanları açar. Bünyesinde çok miktarda C vitamini bulunduran limonun belli bir miktar kabuğunu, çiçeği ve yaprağını bal ile karıştırıp macun haline getirin. Zaman zaman bir çorba kaşığı alırsanız kalbinizde ferahlık hissedeceksiniz. Yine bu macundan almaya devam ederseniz damar tıkanıklığı ve baş dönmelerine de iyi geldiğini göreceksiniz.

Suyu

Hem ateşi düşürür hem yüksek kan basıncını(yüksek tansiyonu) normale döndürür. Ayrıca iyi bir balgam söktürücü olan limon suyu ihtiva ettiği C vitamini sayesinde nezleye da iyi gelir. Limon suyuyla gargara yaptığınızda bademcik iltihaplarına da fayda verecektir.

Doğal El Kremi Formülü

Bir ölçü gliserin, yarım ölçü zeytinyağı, yarım ölçü gülsuyu ve bir ölçü de limon suyunu bir şişeye koyup iyice çalkalayın, ellerinizi yıkadıktan sonra kullanacağınız bu solüsyonun ellerinizde meydana getirdiği yumuşaklığı fark ettiğinizde bundan vazgeçemeyeceksiniz.

İshalde

Sabah kalkar kalkmaz aç karnına sıkıp içeceğiniz iki limonun suyu ishali keser. Gün içinde de bir kase yoğurda dört/beş silme yemek kaşığı nişasta katıp yerseniz ishalinizin kesildiğini göreceksiniz.

Parlak Dişler

Limon suyu hem diş etlerinizi kuvvetlendirir, hem dişlerinizi beyazlatır. Bir başka formül de; haftada bir iki kere uygulanabilecek bir karışım. Bir kısım karbonatın üzerine limonu sıkın ve diş fırçasıyla dişlerinizi ovun, ne kadar işe yaradığını göreceksin.

Mide Bulantısında

Limon gıda zehirlenmelerini önler, bununla birlikte biraz nane ile kaynattığınız limonu içerseniz mide bulantınızın çok kısa sürede geçmesi sizi rahatlatacaktır. Bu karışım, eğer kusmanız varsa bunu keser ve safrayı geçirir.

Böbrek Tıkanıklığını Geçirir

Limon, böbrek tıkanıklıklarının geçmesine, böbrek ve mesanedeki taşların düşmesine yardımcı olduğu gibi karaciğer rahatsızlıklarında da limon suyundan istifade edebilirsiniz.

Bir Öneri

Pişireceğiniz tavuk yemeklerini kısık ateşte ve ince dilimlenmiş bir limonun tamamını yemeğin içine katarak yaptığınız yemeğin lezzetinin bir kat daha arttığını göreceksiniz.

Sivilceleri kurutup cildi güzelleştirdiğini de ekleyerek limon bahsini kapatalım.

 

Labada

Efelek / Gartenampfer /  Patience /   Patience dock / Rumex patientia

labada 

Anadolu'nun her yerinde yetişen labada, haziran-eylül ayları arasında, yeşilimsi küçük çiçekler açan, 50 cm-1,5 m boylarında çok yıllık otsu bir bitkidir. Daha çok çayırlık yerlerde, harâbelerde, yol kenarlarında, meskûn dağlık bölgelerde raslanır. Gövdeleri dik, silindirik kırmızımsı, kökler kalın ve sarımsı renklidir. Yaprakları büyük, saplı ve sapın tabanı oluk gibi çukurlaşmıştır. Çiçekler, gövdenin ucunda toplanmışlardır. Çiçek organları 6 parçalıdır. Meyveleri kanatlıdır.

Labadanın kökleri ve sapları kullanılır. Kökler temizlenip, kalın dilimlere bölünür ve kurutularak saklanır. Labada köklerinde nişasta, seker, yağ ve reçine vardır. Ayrıca C vitamini ihtiva eder. Hâricen, bazı deri hastalıklarına karşı, haşlama olarak kullanılır. Çayı da iştah açıcı, kuvvet verici ve müshil olarak kullanılabilir. Körpe yaprakları da yiyecek olarak kullanılır.

Bu bitkinin Anadolu'da bulunan diğer türleri pazı, kuzukulağı gibi çeşitli isimler altında bilinir ve yararlanılır.